Koristi koje je Srbija ostvarila u trgovini sa tržištem Evropske unije

Uopšteno govoreći, Srbija ima značajne koristi od trgovinske i ekonomske integracije sa tržištem Evropske unioje. Evropska unija je tradicionalno ključni trgovinski partner Srbije, sa udelom od preko 66% u njenom ukupnom izvozu i oko 63% u ukupnom uvozu Srbije u 2016. godini, a ovi procenti beleže slične vrednosti i u ranijim godinama. U proteklih sedam godina, izvoz srpskih proizvoda u EU je više nego utrostručen, porastavši sa 3,2 milijarde u 2009. godini na 8,9 milijardi u 2016. godini.

Trgovinski deficit je i dalje na strani Srbije, ali se tokom godina neprestano smanjuje. Drugim rečima, izvoz srpskih proizvoda u EU beleži veći rast od uvoza iz EU, što rezultira smanjenjem trgovinskog deficita i poboljšanjem pokrivenosti uvoza izvozom sa manje od 50% u 2009. godini na preko 77% u 2016. godini (77 odsto uvoza iz EU je bilo pokriveno izvozom srpskih proizvoda na tržište EU).

Pojedinačne države članice EU su tradicionalno u samom vrhu najvažnijih trgovinskih partnera Srbije, što se pre svega odnosi na Italiju i Nemačku, ali i Rumuniju kao značaju izvoznu destinaciju i Mađarsku kao važnu zemlju porekla srpskog uvoza. Srbija je u 2016. godini izvezla skoro 15% odsto od ukupnog izvoza u Italiju i 13% u Nemačku. Kada je u pitanju uvoz, skoro 13% od ukupnog uvoza je došlo iz Nemačke, dok je iz Italije Srbija uvezla 10% svih proizvoda.

Kada je u pitanju trgovina poljoprivrednim proizvodima, Srbija po pravilu ostvaruje suficit u razmeni sa EU. Ovaj deficit se u proteklih nekoliko godina kreće oko 400 miliona evra u korist Srbije, ali je u 2016. godini dostigao vrhunac od skoro 600 miliona evra. Veliki značaj tržišta EU kao izvozne destinacije za srpske poljoprivredne proizvode se ogleda u činjenici da Srbija od ukupnog izvoza poljoprivrednih proizvoda oko polovinu izveze na tržište EU. Srbija je u 2016. godini skoro 48% ukupnog izvoza poljoprivrednih proizvoda izvezla upravo u EU. Izvoz poljoprivrednih proizvoda iz Srbije je proteklih godina beležio stalni rast te je udvostručen sa 640 miliona evra u 2009. na 1,4 milijarde evra u 2016. godini. Uvoz poljoprivrednih proizvoda iz EU je takođe skoro udvostručen sa 440 miliona evra u 2009. na oko 800 miliona u 2016. godini.

Koristi za Srbiju sa aspekta investicija

Direktna strana ulaganja kompanija iz EU iznose 71% ukupnih direktnih stranih ulaganja u Srbiji u proteklih 12 godina, odnosno u periodu između 2005. i 2016. godine. Kompanije sa sedištem u EU su u datom periodu zaslužne za skoro tri četvrtine ukupnih direktnih stranih ulaganjaTe kompanije su u Srbiji zaposlile skoro 200.000 ljudi. Prema statističkim podacima Narodne banke Srbije, direktne strane investicije iz EU u Srbiju su u proteklih dvanaest godina dostigle 16,1 milijardi evra.

Kompanije iz EU su u prethodnoj deceniji bile vodeći investitori u Srbiji. Ove kompanije su srpskoj privredi donele efikasnost, savremene tehnologije i praktična znanja što je, sa druge strane, značajno povećalo produktivnost i konkurentnost srpske privrede, te njen izvozni potencijal i budžetske prihode, generišući privredni rast u celini. Konačno, otvaranje srpskog tržišta kompanijama iz EU je stvorilo raznovrsnost izbora i snizilo cene za srpske potrošače.