Koristi koje Srbija ostvaruje u trgovini sa EU

Uopšteno govoreći, Srbija ima značajne koristi od trgovinske i ekonomske integracije sa EU. Evropska unija je tradicionalno ključni trgovinski partner Srbije, sa udelom od preko 66% u njenom ukupnom izvozu i preko 62% u ukupnom uvozu Srbije u 2017. godini, a ovi procenti beleže slične vrednosti i u ranijim godinama. Izvoz srpskih proizvoda u EU je više nego utrostručen, porastavši sa 3,2 milijarde u 2009. godini na 9,9 milijardi u 2017. godini!

Trgovinski deficit je i dalje na strani Srbije, ali se tokom godina neprestano smanjuje. Drugim rečima, izvoz srpskih proizvoda u EU beleži veći rast od uvoza iz EU, što rezultira smanjenjem trgovinskog deficita i poboljšanjem pokrivenosti uvoza izvozom sa manje od 50% u 2009. godini na preko 77% u 2017. godini (77 odsto uvoza iz EU je bilo pokriveno izvozom srpskih proizvoda na tržište EU).

Pojedinačne države članice EU su tradicionalno u samom vrhu najvažnijih trgovinskih partnera Srbije, što se pre svega odnosi na Italiju i Nemačku, ali i Rumuniju kao značaju izvoznu destinaciju i Mađarsku kao važnu zemlju porekla srpskog uvoza. Srbija je u 2016. godini izvezla preko 13% odsto od ukupnog izvoza u Italiju i 12,6% u Nemačku. Kada je u pitanju uvoz, skoro 13% od ukupnog uvoza je došlo iz Nemačke, dok je iz Italije Srbija uvezla 10% svih proizvoda.

Kada je u pitanju trgovina poljoprivrednim proizvodima, Srbija po pravilu ostvaruje suficit u razmeni sa EU. Ovaj deficit se u proteklih nekoliko godina kreće oko 400 miliona evra u korist Srbije, ali je u 2016. godini dostigao vrhunac od skoro 600 miliona evra, ali je u 2017. pao na 337 miliona evra zbog suše koja se negativno odrazila na proizvodnju i izvoz poljoprivrednih proizvoda iz Srbije.

Veliki značaj tržišta EU kao izvozne destinacije za srpske poljoprivredne proizvode se ogleda u činjenici da Srbija od ukupnog izvoza poljoprivrednih proizvoda oko polovinu izveze na tržište EU. Srbija je u 2017. godini 45% ukupnog izvoza poljoprivrednih proizvoda izvezla upravo u EU. Izvoz poljoprivrednih proizvoda iz Srbije je više nego udvostručen u poslednjoj deceniji, beležeći rast sa 640 miliona evra u 2009. na skoro 1,3 milijarde evra u 2017. godini. Istovremeno, uvoz poljoprivrednih proizvoda iz EU je takođe udvostručen sa 440 miliona evra u 2009. na oko 945 miliona u 2017. godini.

Koristi za Srbiju sa aspekta investicija

Prema najnovijim podacima Narodne banke Srbije, direktna strana ulaganja kompanija iz EU iznose 73% ukupnih direktnih stranih ulaganja u Srbiji u proteklih osam godina, odnosno u periodu između 2010. i 2017. godine. Kompanije sa sedištem u EU su u datom periodu zaslužne za skoro tri četvrtine ukupnih direktnih stranih ulaganja, pri čemu su zaposlile skoro 200.000 ljudi. Ukupna direktna strana ulaganja iz zemalja EU su u proteklih osam godina dostigla 11,3 milijardi evra.

Kompanije iz EU su u prethodnoj deceniji bile vodeći investitori u Srbiji. Ove kompanije su srpskoj privredi donele efikasnost, savremene tehnologije i praktična znanja što je, sa druge strane, značajno povećalo produktivnost i konkurentnost srpske privrede, kao i njen izvozni potencijal i budžetske prihode, generišući privredni rast u celini. Konačno, otvaranje srpskog tržišta za kompanije iz EU je stvorilo raznovrsnost izbora i snizilo cene za srpske potrošače.