Mekroekonomska neravnoteža u EU

0

Komisija smatra da je 14 država članica suočeno s neravnotežama: Belgija, Bugarska, Njemačka, Irska, Španija , Francuska, Hrvatska, Italija, Mađarska, Holandija , Slovenija, Finska, Švedska, i Ujedinjeno Kraljevstvo . U Hrvatskoj, Italiji i Sloveniji te neravnoteže se mogu oceniti prekomernim.

Evropska komisija je danas objavila zaključke na temelju izvještaja o detaljnim preispitivanjima (IDP) sprovedenim u privredama  17 država članica[1].

U istome dokumentu Komisija je procenila napredak u pogledu smanjenja fiskalnih deficita u dotičnim državama članicama i ažurirala svoja stavove o nacrtima budžetskih planova iz prošle godine. Reč je o ključnom koraku u sada već dobro utvrđenom evropskom semestru za koordinaciju ekonomskih politika. Reč je o godišnjem privrednom ciklusu upravljanja preko kog Komisija sarađuje s državama članicama kako bi stvorila uslove za održiv rast i zapošljavanje na temelju dobrih javnih financija, u skladu sa strategijom rasta Evropa 2020.

„Naša analiza koju danas predstavljamo ukazuje na to da države članice ostvaruju napredak u pogledu suočavanja s privrednim izazovima. Ali taj napredak nije ujednačen i u nekim se slučajevima mora ubrzati”, rekao je Olli Rehn, potpredsednik Evropske komisije nadležan za ekonomska i monetarna pitanja i evro. „Nadamo se snažnom odgovoru država članica i spremni smoda im  pružimo  podrđku u konstruktivnom partnerstvu za reforme u cilju boljeg oporavka i podsticanju otvaranja radnih mjesta.”

Održivost

Privredni oporavak je sve veći, no izazovi i dalje postoje. Nakupljene su neravnoteže tokom više od decenije i biće potrebno kontinuirano političko delovanje kako bi se Evropi omogućilo da postigne veće, ali i održive stope rasta i polako smanjila nezaposlenost. Brojne neravnoteže su zajedničke određenim državama članicama. Među izazovima su velike spoljne obaveze u nekim privredama , stalni visoki viškovi na tekućim računima koji su odraz slabe domaće potražnje u nekoliko zemalja, troškovna konkurentnost u zemljama koje su u prošlosti beležile najveće deficite tekućih računa i onima koje su suočene s velikim gubitcima na izvoznom tržištu. Unapređivanje konkurentnosti koja nije nužno povezana s troškovnim razlozima , zajedno s učinkom razduživanja na privatnu potrošnju i ulaganja, važno je za većinu država članica uključenih u analizu. Biće od velike važnosti da se i dalje rešavaju te neravnoteže kako bi se smanjio neprihvatljivo visok nivo nezaposlenosti u mnogim dijelovima Europe.

Težište makroekonomskih izazova u državama članicama polako se premešta. Deficiti tekućih računa znatno su smanjeni, što odražava napredak ostvaren u nekim državama članicama u pogledu nadoknade gubitka konkurentnosti. Međutim, među stalnim izazovima su rezultati razduživanja na srednjoročni rast, visok nivo privatnog i javnog duga u kontekstu vrlo niske inflacije, poteškoće s kojima se suočavaju održiva poduzeća pri dobijanju povoljnih kredita i visok nivo nezaposlenosti.

Usporeneje

U pogledu fiskalnih problema, najnovija predviđanja ukazuju na to da će se u Evropskoj uniji i evropodručju prosečan ritam prilagođavanja usporiti zahvaljujući uspešnim konsolidacijskim nastojanjima u poslednjih nekoliko godina. Ipak, neke države članice moraju unaprediti fiskalnu konsolidaciju ukoliko žele da  dosegnuti planirane nivoe deficita. Predviđa se da se u 2013. godini odnos duga i BDP-a povećao i u EU i u evropodručju, kao i da bi ove godine trebalo da dostigne najviši nivo pre nego što počne da  opada.

Važan je doprinos koji velike države članice daju rastu u Evropi.

U najvećim državama članicama u evropodručju prioriteti politika trebali bi da budu sledeći: u Nemačkoj je potrebno staviti naglasak na jačanje domaće potražnje i srednjoročni rast, u Francuskoj i Italiji potrebno je rešiti pitanje uskih grla u pogledu srednjoročnog rasta uz istovremeni rad na strukturnim reformama i fiskalnoj konsolidaciji, dok Španija mora da nastavi uobičajeno razduživanje i strukturnu transformaciju privrede , čime će se pridonijeti održivom rastu, a treba rešiti i socijalna pitanja.

Postoji potreba da se odgovori na nekoliko makroekonomskih izazova u evropodručju. Potrebno je povećati ulaganja i podstaći potražnju, rešiti finansijsku rascepkanost, izazov zaduženosti i ponovno uspostaviti ravnotežu u kontekstu vrlo niske inflacije i teškog stanja privrede.

Prema preporuci Veća iz juna prošle godine, države članice trebalo bi da preuzmu  pojedinačnu i kolektivnu odgovornost za zajedničku političku poziciju  u evropodručju kako bi omogućile dobro funkcioniranje ekonomske i monetarne unije i povećale rast i zapošljavanje.

Neravnoteže i prekomerne neravnoteže

Komisija smatra da je 14 država članica suočeno s neravnotežama: Belgija, Bugarska, Njemačka, Irska, Španija , Francuska, Hrvatska, Italija, Mađarska, Holandija , Slovenija, Finska, Švedska, i Ujedinjeno Kraljevstvo . HrvatskojItaliji i Sloveniji te  neravnoteže smatraju prekomernim.

Države članice s prekomernim neravnotežama

Hrvatska mora odgovoriti na velike spoljne obveze, sve lošije izvozne rezultate, veliku zaduženost preduzeća i opšti državni dug  koji se ubrzanim ritmom povećava u kontekstu niskog rasta i loše sposobnosti prilagođavanja . Postoji potreba za znatnim dodatnim nastojanjima u pogledu fiskalne konsolidacije kako bi se ograničio deficit i sprečilo da se dug neodrživo poveća. Hrvatska ima prekomerni fiskalni deficit, a kako bi ga rešila, potrebno je da preduzme delotvorne  mere do kraja aprila 2014. U slučaju da dodatne mere  izostaju , Hrvatska reskira da ne ostvari svoje ciljeve u 2014.

Italija mora da rešiti svoje probleme visokog nivoa javnog duga i slabe spoljne konkurentnosti. Izvor oba problema nalazi se u dugotrajnom sporom rastu produktivnosti i  potrebno je hitno i odlučno delovanje kako bi se smanjio rizik negativnih posledica  na italijansku privredu i evropodručje.

Slovenija je i dalje suočena s prekomernim makroekonomskim neravnotežama zbog kojih je potrebno praćenje i kontinuirano delovanje u okviru politika, iako su se neravnoteže rješavale tokom prošle godine zahvaljujući makroekonomskom prilagođavanju  i odlučnom delovanju politika.

U slučaju Španije , koja je pre godinu dana takođe svrstana među države s prekomernim neravnotežama, Komisija smatra da je sprovedeno znatno prilagođavanje tokom prošle godine i da će se, ako se trenutni trendovi nastave, neravnoteža i dalje smanjivati. Iako je to osnova za zaključak da neravnoteže u Španiji više nisu prekomerne, Komisija naglašava da su rizici i dalje prisutni.

Izvještaj o detaljnim preispitivanjima izrađena su i za Dansku, Luksemburg i Maltu, ali Komisija je zaključila da u tim državama nema neravnoteža u smislu postupka u slučaju makroekonomske neravnoteže.

Kao deo kontinuiranog praćenja obaveza u okviru postupka zbog prekomernog deficita, Komisija se danas koristi i novim instrumentom na temelju ojačanog Pakta o stabilnosti i rastu kako bi privukla pažnju dve države članice iz evropodručja,Francuske i Slovenije, na rizik nepridržavanja budžetskog cilja preporučenog za ovu godinu.[2] U okviru evropskog semestra Komisija će u junu ponovno oceniti ukupnu situaciju u pogledu obaveza na temelju Pakta o stabilnosti i rastu i, prema potrebi, Veću predložiti odgovarajuće korake.

Sledeći koraci

Priroda neravnoteža i prekomernih neravnoteža koje će države članice morati da reše razlikuje se. Pojedinačna detaljna preispitivanja analitička su osnova kojom bi se trebao pokrenuti dijalog s državama članicama tokom njihovih priprema programa nacionalnih reformi i programa stabilnosti i konvergencije (srednjoročni fiskalni planovi). Oni se moraju podneti Komisiji do kraja aprila i biće  ocijenjeni početkom juna , kada će Komisija predstaviti ažurirane posebne preporuke po državama članicama u završnoj fazi europskog semestra. U junu će biti odlučeno da li je potrebno preduzeti dalje korake u državama članicama s prekojernim neravnotežama bilansima.

Države koje su deo programa (Grčka, Kipar, Portugal i Rumunija ) nisu obuhvaćene postupkom u slučaju makroekonomskih neravnoteža jer su one već pod nadzorom u okviru  programa ekonomskog prilagiđevanja .

Za više informacija:

Macroeconomic imbalance procedure

Synoptic Table: Integrated surveillance of macroeconomic and Fiscal imbalances
(Member States for which an IDR has been prepared)

Macroeconomic Imbalances Procedure (MIP) Stability and Growth Pact (SGP)
Finding Follow-up
BE Imbalance Recommendations to be adopted under the European Semester, including on MIP-related issues Excessive deficit,
deadline for correction: 2013
BG Imbalance Recommendations to be adopted under the European Semester, including on MIP-related issues Not yet at MTO
DE Imbalance Recommendations to be adopted under the European Semester, including on MIP-related issues Overachieving MTO
DK No imbalance Recommendations to be adopted under the European Semester Excessive deficit,
deadline for correction: 2013
IE Imbalance Recommendations to be adopted under the European Semester, including on MIP-related issues.
Specific monitoring: post-programme surveillance
Excessive deficit, deadline for correction: 2015
ES Imbalance Recommendations to be adopted under the European Semester, including on MIP-related issues.
Specific monitoring: post-programme surveillance
Excessive deficit,
deadline for correction: 2016
FR Imbalance Recommendations to be adopted under the European Semester, including on MIP-related issues.
Specific monitoring to be put in motion
Excessive deficit,
deadline for correction: 2015The Commission adopts today a recommendation (*)
HR Excessive imbalance Recommendations to be adopted under the European Semester, including on MIP-related issues.
Decision to be taken in June on subsequent steps under the MIP. Specific monitoring to be put in motion
Excessive deficit,
deadline for correction: 2016
IT Excessive imbalance Recommendations to be adopted under the European Semester, including on MIP-related issues.
Decision to be taken in June on subsequent steps under the MIP. Specific monitoring to be put in motion
Not yet at MTO
LU No imbalance Recommendations to be adopted under the European Semester Overachieving MTO
HU Imbalance Recommendations to be adopted under the European Semester, including on MIP-related issues Not yet at MTO
MT No imbalance Recommendations to be adopted under the European Semester Excessive deficit,
deadline for correction: 2014
NL Imbalance Recommendations to be adopted under the European Semester, including on MIP-related issues Excessive deficit,
deadline for correction: 2014
SI Excessive imbalance Recommendations to be adopted under the European Semester, including on MIP-related issues. Decision to be taken in June on subsequent steps under the MIP. Specific monitoring to be put in motion Excessive deficit,
deadline for correction: 2015The Commission adopts today a recommendation (*)
SE Imbalance Recommendations to be adopted under the European Semester, including on MIP-related issues Overachieving MTO
FI Imbalance Recommendations to be adopted under the European Semester, including on MIP-related issues Not yet at MTO
UK Imbalance Recommendations to be adopted under the European Semester, including on MIP-related issues Excessive deficit,
deadline for correction: 2014-5
(*) The Recommendations under the ‘2-pack’ (Reg. No 473/2013) regarding measures to be taken in order to ensure a timely correction of its excessive government deficit only concern euro area Member States. MTO: Medium-term fiscal objective. Euro area Member States for which an IDR was prepared are shaded.



[1] : Reč je o 16 država članica prepoznatim u izvještaju  o mehanizmu upozoravanja iz novembra   prošle godine kao države u kojima postoje znaci  makroekonomskih neravnoteža, kao i Irskoj, koja je od tada uspešno završila svoj program ekonomskog prilagođavanja i koja je opet obuhvaćena uobičajenim postupcima privrednog  nadzora EU.



[2] : U skladu s članom 11. stavkom 2. Uredbe 473/2013.

Podeli

Comments are closed.